Göksu Parkı (Ankara): Bireysel Ağaç Envanteri ve Toprak Üstü / Toprak Altı Karbon Stoku

Rapor kimliğiDGR-2026-0021DGR — DendroGeo Bilimsel Analiz Raporu

Rapor durumu🟢 GEÇERLİtüm kritik kontroller geçti

Analiz konusuGöksu Parkı Ağaç Envanteri, Karbon Stoku ve Arazi Örtüsü Analizi

KonumAnkara, Türkiye

Analiz tarihi4 Ekim 2026

Analiz sürümüDendroGeo LC Engine v4.2.0 · DendroGeo v3.0.0

Veri dönemi2026 (arazi örtüsü)saha ölçümleri: 2026-09-28 → 2026-10-01

Mekânsal çözünürlükUydu 10/20 m + vektör sınır

Park kimliğiway/423602737 · DB #25

Örneklem36 onaylı ölçüm · 19 tür

Park alanı50,11 ha (OSM poligonu)

YazarNagihan ŞirinSite kurucuları: Nagihan Şirin, Sinan Şirin

Kalıcı bağlantı (QR)https://dendrogeo.org/rapor/DGR-2026-0021/

LisansCC BY-NC 4.0

İçerik hash'isha256:ac4eadda1f477f8e289c…

Bu rapor, DendroGeo analiz sistemi tarafından belirlenen yöntem, veri kaynakları ve kalite kontrol prosedürleri doğrultusunda oluşturulmuştur. Rapor bir akreditasyon veya sertifikasyon belgesi değildir; bulgular, beyan edilen veri kaynakları ve çözümleme sürümü kapsamında geçerlidir.

1Analiz Özeti

Bu rapor, Göksu Parkı sınırları içerisinde gerçekleştirilen 36 bireysel ağaç ölçümüne (göğüs çapı, boy, tür, GNSS konumu ve fotoğraf kanıtı) dayalı karbon stoku tahminini, %95 model belirsizlik aralığı ve veri kalite kontrol sonuçları ile sunar. Ölçülen bireylerin toplam karbon stoku 46,48 t [%95 GA: 25,52–65,74] olarak hesaplanmıştır. Kayıtlı karbon toplamının park alanına oranı 0,927 t/ha değerindedir; bu oran, parkın toplam karbon stok yoğunluğu tahmini değildir. Bütün kayıtlar moderatör onayından geçirilmiştir; park poligonu konum çiti denetiminin kayıt düzeyindeki sonucu §7'de raporlanmıştır. Yüzey örtüsü verisi Kullanıcının kabul ettiği son analiz · uydu / OSM / çizim kaynağından alınmış; kalite kontrol sonuçları Çizelge 4'te sunulmuştur.

2Analiz Alanı

Analiz alanı, Ankara (Türkiye) sınırları içinde yer alan Göksu Parkı park sahasıdır. Saha sınırı, OpenStreetMap way/423602737 geometrisinden türetilmiş olup 50,11 ha alan kaplamaktadır. Envanter, 2026-09-28 – 2026-10-01 tarihleri arasında 36 ölçüm noktasında gerçekleştirilmiştir; kayıtların tamamı poligon içinde konumlanmaktadır (denetim §7).

3Veri Kaynakları

3.1 Birincil veri. Yayın isteğindeki kayıtlı analiz; kabul tarihi 4 Ekim 2026. Kullanılan sahneler: 2026-09-12, 2026-09-09, 2026-09-07, 2026-09-02, 2026-08-23, 2026-08-20. Nesne sınırları: © OpenStreetMap contributors (ODbL) ve kullanıcı çizimleri. Kayıt geometrileri GeoJSON olarak indirilebilir.

3.2 Bütünleyici veri. OpenStreetMap bina, su, havuz ve açıkça tanımlanmış sert zemin sınırları ile kullanıcı çizimleri, kayıtlı analizde raster hücrelerini keserek ayrı yüzey alanları oluşturur. Çakışan çizimlerde son kullanıcı düzeltmesi önceliklidir. Harita tarihi, eksik nesneler ve konumsal doğruluk sonucu sınırlayabilir.

3.3 Saha verisi ve kapsam. 36 adet DendroGeo saha ölçümü (DBH, boy, tür, GNSS konumu, fotoğraf kanıtı); tümü moderatör onaylıdır. Kayıt kapsamı, onaylı ölçümlerle sınırlıdır; tam sayım veya olasılıklı örnekleme tasarımına ilişkin ek bilgi bulunmamaktadır. Ölçüm değişkenleri §4.6'da tanımlanmıştır.

4Yöntem

4.1 Saha protokolü. Göğüs çapı (DBH; Diameter at Breast Height), ağacın yerden 1,30 m yükseklikteki gövde çapıdır ve sahada santimetre (cm) cinsinden ölçülerek doğrudan kaydedilmiştir. Kaydedilen DBH değerleri, herhangi bir çevre→çap dönüşümü uygulanmadan, olduğu gibi allometrik modelin girdisi olarak kullanılmıştır (DBH = göğüs çapı, cm). Ağaç boyu sahada ölçülmüş (kayıt çözünürlüğü 0,1 m); konum sivil GNSS alıcısıyla kaydedilmiş (kaydedilen doğruluk: 23/36 kayıt · ortalama ±5,5 m); her kayıt için sahada çekilmiş fotoğraf kanıtı zorunlu tutulmuş ve tüm kayıtlarda sağlanmıştır.

4.2 Biyokütle ve karbon. Karbon stoku; sahada ölçülen DBH (göğüs çapı, cm), ağaç boyu (m) ve tür/odun yoğunluğu parametreleri kullanılarak uygulanan allometrik model üzerinden hesaplanmıştır. Hesaplama zinciri: DBH (cm) → boy (m) → odun yoğunluğu (ρ) → AGB → BGB → karbon → belirsizlik. Toprak üstü biyokütle (AGB), Chave ve ark. (2014) pantropikal allometrik denklemiyle hesaplanmıştır: AGB = 0.0673·(ρ·D²·H)^0.976; burada D = sahada ölçülen göğüs çapı (DBH), cm — modele olduğu gibi girer, herhangi bir çevre→çap dönüşümü uygulanmaz; ρ odun yoğunluğu (g/cm³), H ağaç boyu (m). Toprak altı biyokütle (kök biyokütlesi) AGB×0.26, karbon stoku ise toplam biyokütlenin 0.47 katsayısı ile çarpımı olarak tanımlanmıştır. Tür yoğunluğu bulunmadığında grup varsayılanı (iğne yapraklı / geniş yapraklı) kullanılmış ve Çizelge 1'de beyan edilmiştir.

4.3 Belirsizlik. Girdi belirsizlikleri (§4.1) ve allometrik model belirsizliği (%22 değişim katsayısı) Monte Carlo yöntemiyle (n=1000, sabit tohum=20260926) yayılmıştır; model hatası kayıtlar arasında korele kabul edilmiştir, zira aynı denklem tüm kayıtlarda ortak yönde sapma üretir. Aralık sınırları Monte Carlo dağılımının 2,5 ve 97,5 yüzdelikleridir. Bu aralık model ve girdi belirsizlikleri koşulunda hesaplanmıştır; olasılıklı örnekleme tasarımına dayalı park geneli güven aralığı değildir.

4.4 Kayıtlı analiz sonucu. 4 Ekim 2026 tarihinde kabul edilen analiz, yayın isteğine sabitlenerek aktarılmıştır. Bina ve havuzlar ayrı sınıftır; OSM nesne sınırları ve kullanıcı çizimleri park sınırına kırpılmıştır. Sayısal değerler ve harita aynı kayıtlı geometriden gelir. Uydu verisinin 10/20 m çözünürlük sınırı ile harita geometrilerinin tarih ve doğruluk sınırlamaları geçerlidir; bu kayıt bağımsız saha doğrulaması sayılmaz.

4.5 Doğrulama zinciri. (i) Her kayıt moderatör onayı gerektirir (36/36 kayıt 'Onaylı' durumundadır; zaman damgalı onay kaydı 36/36); (ii) ölçüm konumunun park poligonu içinde olması veritabanı tetiği ile zorunlu kılınmıştır (trg_geo_fence; zorunluluk, 0007 geçişinden sonraki kayıtlara uygulanır, önceki kayıtlar için kayıt düzeyindeki denetim sonucu §7'de beyan edilir); (iii) arazi örtüsü çözümlemesinde raster/park alan farkı %0,5 eşiğini aşarsa sonuç yayınlanmaz; (iv) yayınlanan sayfanın içerik bütünlüğü SHA-256 hash'i ile açılışta canlı doğrulanır (§7).

4.6 Veri sözlüğü. Raporda ve data.json/olcum.csv çıktılarında kullanılan değişkenlerin anlamı ve birimi aşağıdadır.

Ölçüm notu: Bu raporda DBH, göğüs yüksekliğinde (1,30 m) ölçülen gövde çapını ifade eder ve cm cinsindendir. DBH değerleri karbon hesabına herhangi bir çevre→çap dönüşümü uygulanmadan, doğrudan model girdisi olarak kullanılmıştır.

5Nicel Sonuçlar

5.1 Karbon stoku. Çizelge 1 tür bazlı özet istatistikleri, Şekil 1 ise karbon paylarının dağılımını vermektedir.

Ölçüm notu: Bu raporda DBH, göğüs yüksekliğinde (1,30 m) ölçülen gövde çapını ifade eder ve cm cinsindendir. DBH değerleri karbon hesabına herhangi bir çevre→çap dönüşümü uygulanmadan doğrudan model girdisi olarak kullanılmıştır (değişken tanımları: §4.6 veri sözlüğü). Gövde çapı notu: bu envanterde ölçülen gövde çapı aralığı 30–200 cm (medyan 87 cm, n=36). Değerler sahada ölçüldüğü gibi modellenmiştir; herhangi bir düzeltme, ölçekleme veya dışlama uygulanmamıştır (§9 sınırlılıklar).

5.2 Arazi örtüsü. Sınıf alanları Çizelge 2'de sunulmuştur; mekânsal dağılım §6'da (Şekil 2) gösterilmektedir.

5.3 Alan dengesi. Çizelge 3, park geometrisi ile raster kapsama alanının karşılaştırmasını verir; bu karşılaştırma sonuçların üretilmesinden önce hesaplama bütünlüğünün kontrol edildiğini belgeler.

6Harita

Şekil 2 — Kullanıcının kabul ettiği son analiz · uydu / OSM / çizim sınıflandırmasının park poligonu ile tam kesişimi; koyu çizgi park sınırını (OSM), siyah noktalar envanter ölçüm noktalarını gösterir. Çizim, kabul edilmiş kayıt geometrilerinden üretilmiştir; bağlayıcı sayısal değerler Çizelge 2'de ve data.json'dadır. Harita altbilgisi belge kimliğini (DGR-2026-0021), veri kaynağını, çözünürlüğü, projeksiyonu (EPSG:32636 (UTM 36N)) ve analiz tarihini taşır: kaynak bilgileri harita çıktısında da korunur.

7Kalite Kontrol ve Doğrulama

Sonuçlar üretilmeden önce hesaplamanın bütünlüğü aşağıdaki kontrollerle doğrulanmıştır (Çizelge 4). Kontroller otomatiktir. Rapor QA durumu üç hâllidir: 🔴 BLOKLU — kritik veri hatası vardır, karbon sonucu bilimsel iletişimde kullanılmamalıdır; 🟡 İNCELEME — veri geçerlidir, bazı istatistiksel kontroller inceleme uyarısı vermektedir; 🟢 GEÇERLİ — tüm kritik kontroller geçmiştir. Bu raporun QA durumu: 🟢 GEÇERLİ Karbon hesabı, saha ölçümlerinde kayıtlı DBH (göğüs çapı, cm) değerleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

8Değerlendirme

Arazi örtüsü sınıflandırmasına göre analiz alanının yeşil alan %41,1; sert yüzey %28,8; bina %3,2; su %24,5; açık/çıplak alan %2,4 şeklinde dağıldığı belirlenmiştir; baskın sınıf %41,1 pay ile Yeşil alan sınıfıdır.

Ölçülen 36 bireyin toplam karbon stoku 46,48 t [%95 GA: 25,52–65,74] olarak hesaplanmış; stokun yapraklı türlerde %75,7, ibreli türlerde %24,3 biriktiği görülmüştür. Kayıtlı bireylerin karbon toplamının park alanına oranı 0,927 t/ha değerindedir; bu oran yalnız kayıt kapsamını tanımlar.

Örneklem 36 bireysel ölçüme dayanmaktadır; sonuçlar ölçülen bireylerin toplamını verir ve parkın ölçülmeyen bölümlerine ekstrapole edilmemelidir.

Yüzey sınıfı oranları ile ağaçların karbon stoku arasındaki nedensel ilişki bu veri kapsamıyla test edilmemiştir.

9Sınırlılıklar

• Arazi örtüsü sonuçları, kullanılan veri kaynağının mekânsal çözünürlüğü, veri edinim tarihi ve sınıflandırma doğruluğu ile sınırlıdır. 10 m çözünürlükteki veri, küçük ve dar yüzeylerin bağımsız olarak temsil edilmesini her durumda mümkün kılmayabilir.
• Kayıtlı analizde OSM nesne sınırları ve kullanıcı çizimleri sınıf alanlarını değiştirebilir; kaynak tarihi ve sınır doğruluğu saha doğrulaması gerektirir.
• Chave ve ark. (2014) pantropikal bir modeldir; Türkiye türleri için bölgesel kalibrasyon gerçekleştirilmemiştir.
• Envanter 36 kayıtla sınırlıdır. Tüm ağaçların sayıldığına veya olasılıklı örnekleme tasarımının uygulandığına ilişkin kayıt bulunmadığından parkın toplam karbon stoku tahmin edilmemiştir.
• GNSS doğruluğu (±5,5 m) bireysel ağaç konumu için değil, park üyeliği doğrulaması için kullanılmıştır.
• Boy/çap oranı 35/36 kayıtta tipik 15–120 bandının dışındadır; bu bir UYARI DEĞİL, dağılım bilgisidir. Ölçüt olarak sabit bant yerine standın kendi dağılımı kullanılmış (medyan 8,79, MAD 1,645, aralık 4,60–15,17, en yüksek |z| 2,62; eşik 3,5) ve hiçbir kayıt aykırı bulunmamıştır. Oranın düşük kalması ölçülen gövde çaplarıyla ilgilidir — aralık 30–200 cm (medyan 87 cm, n=36): paydada büyük bir çap varken boy tipik orman değerlerinde kaldığında oran matematiksel olarak düşer. Bu dağılım tek başına ölçüm hatası kanıtı oluşturmaz.
• Bu rapor, ölçülen hiçbir birey için yasal statü değerlendirmesi (tescil, koruma kararı vb.) içermez; ağaçların yasal statüsü ilgili idarenin yetkisindedir ve bu çalışmanın kapsamı dışındadır. Envanter değerleri sahada ölçüldüğü gibi modellenmiştir; hiçbir düzeltme, ölçekleme veya dışlama uygulanmamıştır.
• Gövde çapı dağılımı ve model temsili. Bu envanterde ölçülen gövde çapı aralığı 30–200 cm (medyan 87 cm, n=36). Değerler sahada ölçüldüğü gibi modellenmiştir; hiçbir düzeltme, ölçekleme veya dışlama uygulanmamıştır. Modelin aktarılabilirliği şu sınırlamalara tabidir: kullanılan allometrik model (Chave ve ark. 2014) pantropikal bir kalibrasyon örneklemine dayanır. Sabit model değişim katsayısı, bölgesel kalibrasyon eksikliğini veya büyük çaplı kent ağaçlarına ilişkin model sapmasını ayrıca nicelleştirmez.
• Odun yoğunluğu (ρ) kaynağı. Karbon yeniden hesap denetiminde 2 kayıtta (P28, P32) saklı karbon GRUP VARSAYILANI ρ ile yeniden üretilmiştir; aynı kayıtlar tür düzeyi ρ ile karşılaştırıldığında ±%20 bandını aşar (örnek SALKIM SÖĞÜT: tür ρ=400 kg/m³ → 848,4 kg, %34,3 · grup ρ=541 kg/m³ → 1.139,2 kg, %0,0). İki kaynak arasındaki ρ farkı %35 düzeyindedir; model ρye 0,976 üssüyle duyarlı olduğundan bu fark karbon tahminine yaklaşık aynı oranda yansır. Sınırlılık: tür düzeyi ρ için bölgesel kalibrasyon yoktur ve ρ seçimi tür bazlı karbon tahminini bu ölçekte etkileyebilir. Denetim bu nedenle HER İKİ ρ kaynağını kabul eder, hangisinin eşleştiğini §7de sayıyla beyan eder; karbon motoru, katsayılar, saklı değerler ve CSV çıktısı DEĞİŞTİRİLMEMİŞTİR.

10Tekrar Üretilebilirlik

Yeniden üretim girdileri data.json dosyasında sabitlenmiştir. Uydu sahne kimlikleri, kabul zamanı, sınıf alanları ve nesne geometrileri bu kayıtla korunur. surface.geojson, kabul edilmiş yüzey geometrilerini içerir. Canlı veri kaynağının yeniden sorgulanması aynı veri kümesini garanti etmez; tekrar analiz için bu arşiv girdileri kullanılmalıdır.

11Analiz Parmak İzi

12Rapor Geçmişi

Bu çizelge aynı parkın üretim yayınlarını gösterir. Test yayınları sürüm zincirine dahil edilmemiştir. Veri veya yöntem değişiklikleri yeni rapor kimliği ve sürüm kaydıyla yayımlanır.

13Atıf

@techreport{dgr20260021,
  author    = {Şirin, N.},
  contributor = {Şirin, Nagihan and Şirin, Sinan},
  title     = {Göksu Parkı ağaç envanteri ve karbon stoku raporu},
  year      = {2026},
  number    = {DGR-2026-0021},
  version   = {1.0},
  publisher = {DendroGeo},
  url       = {https://dendrogeo.org/rapor/DGR-2026-0021/},
  note      = {sha256:ac4eadda1f477f8e…}
}

14Kaynakça

1. Copernicus Sentinel-2 Level-2A [uydu görüntüleri]. Kullanılan sahne kimlikleri ve edinim tarihleri data.json dosyasında kayıtlıdır.
2. Zanaga, D., Van De Kerchove, R., De Keersmaecker, W. ve ark. (2022). ESA WorldCover 10 m 2021 v200 [veri seti]. Zenodo. 10.5281/zenodo.7254221 (CC BY 4.0).
3. Chave, J., Réjou-Méchain, M., Búrquez, A. ve ark. (2014). Improved allometric models to estimate the aboveground biomass of tropical trees. Global Change Biology, 20(10), 3177–3190. 10.1111/gcb.12629 — §4.2'de kullanılan allometrik denklem.
4. OpenStreetMap katkıcıları. OpenStreetMap verisi [park sınırı geometrisi ve bütünleyici doğrulama]. Open Database License (ODbL). https://www.openstreetmap.org/copyright
5. Şirin, N. & Şirin, S. (2026). DendroGeo Saha Protokolü v1 (DBH, boy, GNSS ve fotoğraf kanıtı kuralları) ve DendroGeo yöntem dokümantasyonu. https://dendrogeo.org/yontem/

EkA — Veri Erişilebilirliği

Ham veriler CC BY-NC 4.0 lisansı ile açıktır; yeniden kullanımda §13 künyesine atıf zorunludur. metadata.json, DataCite desenine yakın makine okur üst veriyi taşır ve DOI kaydına hazırdır.